Geboortetrauma: wat kan een baby ervaren tijdens de geboorte?

Een geboorte is één van de meest bijzondere momenten in het leven. Voor ouders is het vaak een gebeurtenis waar veel emoties aan verbonden zijn. Blijdschap, verwondering, spanning, opluchting… maar soms ook angst, verdriet of teleurstelling.

Ook voor een baby is de geboorte een enorme overgang.
Van een veilige, warme omgeving in de buik naar een wereld vol licht, geluid, aanraking en nieuwe indrukken.

De meeste baby’s vinden hun weg en herstellen goed van hun geboorte. Maar soms kan een geboorte overweldigend zijn voor een baby. Ervaringen die te groot zijn om direct te verwerken, kunnen invloed hebben op hoe een baby zich voelt en reageert.

Niet omdat er iets fout is gegaan. Niet omdat ouders iets verkeerd hebben gedaan.
Maar omdat iedere baby zijn eigen verhaal meeneemt.

Wat is geboortetrauma?

Het woord trauma klinkt misschien zwaar. Toch betekent trauma eigenlijk niets anders dan een ervaring die een wond heeft achtergelaten.
Een moeilijke of intensieve geboorte betekent niet automatisch dat een baby een trauma heeft opgelopen.

Iedere baby reageert anders.
Waar de ene baby snel weer ontspant na een spannende gebeurtenis, kan een andere baby meer tijd nodig hebben om zich weer veilig te voelen.

Binnen de geboortepsychologie kijken we daarom niet alleen naar wat er zichtbaar gebeurt, maar ook naar de ervaring van de baby.
Wat heeft een baby meegemaakt?
Hoe heeft het lichaam daarop gereageerd?
En wat heeft een baby nodig om weer ontspanning en veiligheid te ervaren?

Een geboorte is meer dan alleen geboren worden

Een geboorte is niet alleen een lichamelijke gebeurtenis.
Een baby maakt een enorme reis. Vanuit de baarmoeder begint een overgang naar een compleet nieuwe wereld.

Tijdens de zwangerschap voelt een baby beweging, hoort geluiden en reageert op de omgeving. Tijdens de geboorte ervaart een baby druk, beweging, veranderingen en uiteindelijk de overgang naar buiten.

De geboorte is een moment waarop alles verandert.
Daarom kan het waardevol zijn om niet alleen te kijken naar het moment ná de geboorte, maar ook naar wat eraan voorafging.

Wanneer kan een geboorte overweldigend zijn voor een baby?

Sommige geboortes verlopen anders dan ouders hadden gehoopt of verwacht.
Bijvoorbeeld wanneer er sprake is van:

• een zeer lange of zware bevalling;
• een plotselinge verandering tijdens de geboorte;
• medische ingrepen;
• een keizersnede;
• een vacuümverlossing;
• een vroeggeboorte;
• een scheiding tussen ouder en baby vlak na de geboorte;
• veel spanning of angst rondom de geboorte.

Nogmaals: dit betekent niet dat een baby hierdoor automatisch klachten krijgt.
Maar het kan wel een onderdeel zijn van het verhaal van een baby.

Hoe laat een baby zien dat er iets speelt?

Een baby kan niet vertellen wat hij heeft meegemaakt.
Een baby heeft nog geen woorden voor:
“Ik vond dit spannend.”
“Ik ben hiervan geschrokken.”
“Ik heb behoefte aan meer veiligheid.”
Een baby communiceert via het lichaam en gedrag.

Dat kan bijvoorbeeld zichtbaar worden in:

• veel huilen;
• moeilijk kunnen ontspannen;
• onrust;
• slecht slapen;
• moeite met aanraking;
• snel overstuur raken;
• veel behoefte aan nabijheid.

In mijn eerdere blogs schreef ik al over huilen als communicatie. Een baby huilt niet zomaar. Het is een manier om iets te laten weten.
Wil je daar meer over lezen?

Lees ook:
Waarom huilt mijn baby? Begrijp wat je baby jou vertelt
en:
Waarom huilt mijn baby? Ontdek wat er achter het huilen zit

Mijn eigen ervaring met de invloed van geboorte

Toen ik later meer leerde over geboorte, baby’s en de eerste levensfase, begon ik ook anders te kijken naar wat kinderen laten zien.
Onze dochter had een moeilijke start. Tijdens de bevalling zat haar navelstreng meerdere keren om haar hoofd en uiteindelijk werd het een spoedkeizersnede.
Na haar geboorte huilde ze veel. Vooral de nachten waren zwaar. Ik weet nog hoe ik soms uitgeput naast haar zat en me afvroeg wat ze nodig had. Ik wilde haar zo graag helpen, maar ik wist niet altijd hoe.

Op dat moment keek ik vooral naar het gedrag dat ik zag:
“Hoe krijgen we haar rustig?”
“Hoe zorgen we dat ze beter slaapt?”

Pas later, toen ik meer leerde over geboortepsychologie, de eerste levensfase en hoe ervaringen invloed kunnen hebben op een kind, veranderde mijn manier van kijken.

Ik ging mezelf een andere vraag stellen:
“Wat probeert zij mij te vertellen?”
Dat betekende niet dat ik ineens alle antwoorden had. Maar er ontstond wel meer begrip. Ik kon haar gedrag beter zien als communicatie, in plaats van iets wat opgelost moest worden.

Die andere blik heeft veel veranderd in hoe ik naar baby’s, kinderen en gedrag kijk.

De eerste verbinding na de geboorte

Gelukkig is een moeilijke start niet het einde van het verhaal.
Een baby heeft een groot vermogen om opnieuw veiligheid te ervaren.
Juist de momenten van verbinding zijn hierin belangrijk.

Een rustige stem.
Een warme aanraking.
Huid-op-huid contact.
Gedragen worden.
Een ouder die zegt:
“Ik ben hier. Je bent veilig.”

Deze momenten helpen een baby om opnieuw vertrouwen op te bouwen.

Mijn eigen ervaring met de invloed van geboorte

Toen ik later meer leerde over geboortepsychologie, baby’s en de eerste levensfase, begon ik ook anders te kijken naar gedrag.
Ik keek niet meer alleen naar: “Hoe krijgen we dit gedrag weg?”
Maar naar: “Wat probeert mijn kind mij te vertellen?”

Dat veranderde mijn hele manier van kijken.
Niet omdat ik daarmee meteen alle antwoorden had, maar omdat er ruimte kwam voor begrip.
Voor het verhaal achter het gedrag.

Kan een baby een geboorte verwerken?

Ja.
Een baby is niet vastgezet in een ervaring.
Met liefdevolle aandacht, verbinding en veiligheid kan een baby nieuwe ervaringen opdoen.
Soms vraagt dat om extra ondersteuning. In mijn begeleiding bij de oorsprong van gedrag en bewustzijn kijken we samen naar wat gedrag, emoties en signalen kunnen vertellen.
Niet omdat er iets mis is met je baby, maar omdat het fijn kan zijn om beter te begrijpen waar bepaald gedrag vandaan komt.

Wat kun jij doen als jouw baby een moeilijke start heeft gehad?

Het belangrijkste is misschien niet om direct op zoek te gaan naar een oplossing.
Begin bij verbinding.
Bij aanwezig zijn.
Bij luisteren.
Bij je baby opnieuw laten ervaren:
“Ik zie jou.”
“Ik hoor jou.”
“Ik ben bij je.”

En vergeet ook jezelf niet.
Een heftige geboorte kan niet alleen invloed hebben op een baby, maar ook op jou als ouder. Ook jouw ervaring verdient aandacht.

Herken je dat je baby een moeilijke start heeft gehad?

Misschien voel je dat er meer speelt, maar weet je niet goed waar je moet beginnen.
Samen kunnen we kijken naar het verhaal achter gedrag, emoties en signalen.
Niet vanuit schuld, maar vanuit begrip.

Ik kijk graag met je mee.