Hoe belangrijk is ontspannen tijdens je zwangerschap? De invloed op jou en je baby

Hoe vaak zeg je tegen jezelf dat je moet ontspannen?
Dat je niet zoveel moet stressen?
Dat je moet genieten van je zwangerschap omdat spanning niet goed is voor je baby?

Natuurlijk is ontspanning belangrijk.
Voor jezelf.
Voor je lichaam.
En ook voor de verbinding met je baby.

Maar misschien herken je ook dat ontspannen soms makkelijker gezegd is dan gedaan.

Want een zwangerschap is niet alleen een periode van geluk en verwondering. Het is ook een periode waarin er veel verandert. Je lichaam verandert, je toekomst verandert en soms komen er ook zorgen, onzekerheden of praktische dingen op je pad.

Daarom wil ik je meenemen in wat er in jouw lichaam gebeurt wanneer je ontspannen bent én wanneer spanning de overhand krijgt.

In onderstaande video leg ik uit wat er in je lichaam gebeurt wanneer je ontspannen bent en wat er gebeurt wanneer spanning de overhand krijgt.

Ik gebruik hierbij de metafoor van de ontspanningskamer en de eerste hulp kamer. Een manier waarop je heel eenvoudig kunt begrijpen hoe jouw zenuwstelsel werkt en waarom dit zo’n belangrijke rol speelt tijdens je zwangerschap en geboorte.

Jouw lichaam kent twee standen

Ons autonome zenuwstelsel bestaat uit verschillende systemen die ervoor zorgen dat ons lichaam kan reageren op wat er gebeurt.
Een deel daarvan kun je zien als de ontspanningskamer. Dit is de plek waar je lichaam tot rust komt, herstelt en verbinding kan ervaren.
Het andere deel kun je zien als de eerste hulp kamer. Deze kamer zorgt ervoor dat jij snel kunt reageren wanneer er gevaar dreigt.

Beide kamers zijn belangrijk.
Je hebt de eerste hulp kamer nodig wanneer je moet reageren op een onverwachte situatie.
Maar je wilt niet de hele dag in deze stand aanwezig zijn.

In de ontspanningskamer zijn onder andere de hormonen oxytocine en endorfine actief.
Oxytocine wordt ook wel het verbindingshormoon genoemd. Het zorgt ervoor dat je je verbonden voelt, met jezelf, met je partner en met je baby.
Endorfine is een natuurlijk pijnstillend hormoon. Het helpt je lichaam ontspannen en zorgt ervoor dat je je prettig en gedragen kunt voelen.

Wanneer jij ontspannen bent, krijgt je lichaam de ruimte om te herstellen en zich voor te bereiden op de geboorte.

Wat gebeurt er bij spanning?

Wanneer je spanning ervaart, schakelt je lichaam automatisch naar de eerste hulp kamer.
Dit gebeurt niet omdat je iets verkeerd doet.
Dit is een prachtig beschermingsmechanisme van je lichaam.

Je hersenen maken namelijk geen verschil tussen echt gevaar en iets waar jij je zorgen over maakt.
Een tijger die op je afkomt?
Een auto die je bijna niet ziet bij het oversteken?
Maar ook langdurige zorgen, angst of stress kunnen door je lichaam als gevaar worden ervaren.

Op dat moment worden stresshormonen zoals adrenaline en cortisol actief.
Je lichaam maakt zich klaar om te vechten, vluchten of bevriezen.
Het zuurstofrijke bloed gaat vooral naar de spieren die jou kunnen helpen reageren. Naar je hart, longen en ledematen.
De baarmoeder is geen verdedigende spier.

En daarom is het tijdens de zwangerschap én tijdens de geboorte zo belangrijk dat je lichaam zich veilig voelt.

Wat betekent dit voor je baby?

Je baby is voortdurend verbonden met jou.
Niet alleen via je lichaam, maar ook via jouw ervaringen.
Wanneer jij spanning voelt, verandert er iets in jouw lichaam. Je ademhaling verandert, je hormonen veranderen en je lichaam reageert daarop.

Dat betekent niet dat je jouw baby moet beschermen tegen iedere spanning.
Want laten we eerlijk zijn: wie heeft er een zwangerschap van negen maanden zonder zorgen, verdriet, onzekerheid of stress?
Dat bestaat niet.

Spanning hoort bij het leven.
Het belangrijkste is dat jij jezelf niet veroordeelt wanneer je spanning voelt.
Bewust worden is iets anders dan schuld voelen.
Je hoeft jezelf geen tweede pijn te geven door te denken: “Nu doe ik het fout voor mijn baby.”

Je wist misschien niet hoe dit werkte.
Nu weet je het.
En vanuit deze kennis kun je nieuwe keuzes maken.

Tijdens de geboorte wordt ontspanning extra belangrijk

Tijdens de geboorte werkt jouw lichaam samen met je baby.
Wanneer jij ontspannen bent, kan je baarmoeder optimaal werken. De verschillende spierlagen kunnen beter samenwerken en je lichaam kan de hormonen aanmaken die nodig zijn voor de geboorte.

Wanneer je veel spanning ervaart, kan er een vicieuze cirkel ontstaan.
Meer spanning zorgt vaak voor meer pijn.
Meer pijn zorgt voor meer spanning.
En daardoor kunnen angst en zorgen toenemen.

Juist daarom leer ik in mijn cursussen zoals HypnoBirthing® en Jouw Bewuste Bevalling hoe belangrijk ontspanning, vertrouwen en voorbereiding zijn.

Niet omdat je daarmee alles kunt controleren.
Een geboorte blijft altijd een unieke reis.
Maar omdat jij mag leren hoe je jouw lichaam kunt ondersteunen en hoe je partner jou hierin kan begeleiden.

Je partner speelt hierin een belangrijke rol

Ontspanning ontstaat niet doordat je partner het voor jou doet.
Jij bent degene die ontspant.

Maar een partner die begrijpt wat er gebeurt, die weet wat jij nodig hebt en die jou helpt herinneren aan vertrouwen, kan een enorme steun zijn.

Samen oefenen, samen voorbereiden en samen ontdekken wat jou helpt om terug te keren naar rust en verbinding maakt jullie sterker als team.

Hoe leer je ontspannen?

Ontspanning is iets wat je kunt trainen.
Net zoals een topsporter oefent voordat hij een belangrijke wedstrijd speelt, mag jij oefenen met jouw eigen lichaam.
Een boek lezen, wandelen in de natuur of bewust tijd nemen voor jezelf helpt je om te vertragen.
Maar diepe ontspanning ontstaat vaak door regelmatig te oefenen met bijvoorbeeld ademhaling, meditatie, visualisatie of ontspanningsoefeningen.

Want alleen weten hoe het werkt, maakt je nog geen expert.
Een kok wordt ook geen kok door alleen een recept te lezen.
Door te oefenen ontdek je wat bij jou past.
Wat jouw lichaam nodig heeft.
En hoe jij steeds gemakkelijker kunt terugkeren naar rust.

Een bewuste start begint bij verbinding

Ontspanning gaat niet over perfect zijn.
Het gaat niet over negen maanden lang alleen maar positief voelen.

Het gaat over bewust worden.
Over voelen wat er in jou gebeurt.
Over luisteren naar je lichaam.
Over verbinding maken met jezelf en met je baby.

Wil jij leren hoe je meer vertrouwen en ontspanning kunt ervaren tijdens je zwangerschap?
In mijn zwangerschapsbegeleiding kijk ik samen met jou naar wat jij nodig hebt om deze periode bewuster en met meer verbinding te beleven.

Ook geef ik regelmatig een gratis webinar waarin ik dieper inga op de invloed van spanning, ontspanning en hormonen tijdens zwangerschap en geboorte.

Je hoeft niet alles alleen uit te zoeken.

Je mag leren vertrouwen op jezelf, je lichaam en jullie verbinding.