Staat jouw brein aan? Zo vind je rust in je hoofd en lichaam

Misschien niet een vraag die je vaak hoort: staat jouw brein aan?

Toch herken je het misschien wel. Je bent bezig met alles wat moet gebeuren, denkt vooruit, maakt lijstjes in je hoofd, herhaalt gesprekken of blijft nadenken over iets wat gebeurd is. Je hoofd blijft maar doorgaan en het lukt niet goed om echt te ontspannen.

Wanneer je zo “in je hoofd zit”, ben je minder verbonden met je lichaam. Je voelt minder goed wat je nodig hebt en je zenuwstelsel blijft als het ware op scherp staan. Je lichaam blijft alert om te kijken of je veilig bent.

Dat betekent niet dat je bewust aan het vechten of vluchten bent. Het is een automatische reactie van je lichaam. Je brein probeert je te beschermen.

Je zenuwstelsel en de spanningskamer

Ik leg dit vaak uit met de spanningskamer en de ontspanningskamer.

Ons autonome zenuwstelsel kun je zien alsof het twee kamers heeft. Een kamer waarin spanning en alertheid aanwezig zijn en een kamer waarin ontspanning, veiligheid en herstel mogelijk zijn.

In de ontspanningskamer kan je lichaam herstellen. Je ademhaling wordt rustiger, je spieren ontspannen en je maakt meer ruimte voor ontspannende hormonen zoals oxytocine (het knuffelhormoon), endorfine (een natuurlijk pijnstillend hormoon) en melatonine (het slaaphormoon).

Wanneer je in de spanningskamer zit, gebeurt er iets anders. Je lichaam maakt zich klaar om snel te kunnen reageren. Je energie gaat naar overleven en alert zijn.

Je kunt dan merken dat je:

• veel nadenkt of piekert;
• moeilijk kunt ontspannen;
• sneller geïrriteerd raakt;
• minder goed kunt voelen wat je nodig hebt;
• slecht slaapt;
• steeds “aan” blijft staan.

Dit is een hele handige reactie wanneer er echt gevaar is. Je lichaam zorgt ervoor dat je kunt vechten, vluchten of bevriezen.

Maar wanneer je langere tijd in deze staat blijft, kan het zwaar worden voor je lichaam. Je blijft energie gebruiken alsof je steeds op moet letten, terwijl er misschien helemaal geen direct gevaar is.

Veiligheid voelen in je lichaam

Ontspanning ontstaat niet alleen door te zeggen tegen jezelf: “ik moet nu ontspannen”.
Was het maar zo makkelijk.

Je brein heeft een belangrijke taak. Het probeert jou veilig te houden. Wanneer jouw systeem heeft geleerd dat er veel is om rekening mee te houden, kan het lastig zijn om zomaar los te laten.
Daarom is ontspanning niet alleen een kwestie van rust nemen. Het gaat ook over veiligheid voelen.

Wanneer jij je veilig voelt, kan je lichaam zakken. Je hoeft niet meer alles te controleren of vooruit te denken. Er ontstaat ruimte om aanwezig te zijn in het moment.
Dit is ook waarom ik in mijn begeleiding kijk naar de oorsprong van gedrag en patronen. Soms is het niet de situatie van vandaag die zoveel spanning geeft, maar raakt iets in jou een oudere laag aan.

Meer hierover lees je op Begeleiding bij de oorsprong van gedrag en bewustzijn.

Wat gebeurt er tijdens zwangerschap en geboorte?

Tijdens een zwangerschap wordt het extra bijzonder.
Je bent niet alleen bezig met jezelf, maar draagt ook een nieuw leven. Je baby groeit mee met jouw lichaam en ervaart de omgeving waarin hij of zij groeit.

Wanneer jij veel spanning ervaart, betekent dit niet dat je iets fout doet of dat je baby automatisch last krijgt van jouw emoties. Het lichaam van een moeder en baby is juist ongelooflijk krachtig.
Maar het laat wel zien hoe belangrijk rust, verbinding en veiligheid zijn.

In mijn HypnoBirthing®-cursussen besteed ik veel aandacht aan het zenuwstelsel, ontspanning en het creëren van een gevoel van veiligheid rondom de geboorte.

Meer informatie over bevallen vanuit vertrouwen vind je bij HypnoBirthing®.

Ontspanning helpt tijdens de geboorte

Wanneer je gaat bevallen, speelt ontspanning een belangrijke rol.
Het hormoon oxytocine is nodig voor de weeën. Wanneer je lichaam zich veilig voelt, kan dit hormoon beter zijn werk doen.

Wanneer je angst, spanning of stress ervaart, maakt je lichaam juist andere hormonen aan, zoals adrenaline en cortisol. Deze hormonen zijn heel nuttig wanneer je moet reageren op gevaar, maar minder helpend wanneer je lichaam zich wil openen en ontspannen.

Je lichaam kiest altijd voor veiligheid.
Daarom is de omgeving waarin je bevalt zo belangrijk. Voel jij je veilig? Kun je jezelf zijn? Kun je ontspannen in de ruimte waarin je bent?
Veiligheid begint namelijk niet alleen buiten jezelf, maar ook van binnenuit.

Lees ook mijn blog: Veiligheid begint van binnenuit.

Een mama-momentje voor jezelf

Een van de belangrijkste dingen die je jezelf kunt geven, is een dagelijks moment van rust.
Niet omdat je het moet verdienen.
Niet omdat alles eerst af moet zijn.
Maar omdat jij belangrijk bent.

Ik adviseer moeders om elke dag bewust een mama-momentje te nemen. Minstens tien minuten, maar liever een half uur.

Wat je doet maakt eigenlijk niet uit.
Een boek lezen.
Een wandeling maken.
In de tuin zitten.
Een bad nemen.
Naar de wolken kijken.
Een kop thee drinken.

Het gaat er niet om wat je doet, maar dat je even helemaal aanwezig bent bij jezelf.

Mijn eigen zoektocht naar rust

Ik weet hoe lastig dit kan zijn.

Door de langdurige stress die ik in mijn leven heb ervaren, merkte ik hoe moeilijk het was om echt te ontspannen. Gewoon zitten en niets doen lukte bijna niet. Mijn hoofd bleef zoeken naar wat er nog moest gebeuren.

Ik moest altijd iets doen.

Door iedere dag kleine momenten van rust te oefenen, heb ik geleerd om steeds meer aanwezig te zijn. Nu kan ik op een bankje zitten, naar de natuur kijken en gewoon genieten van het moment.

En ik kan je zeggen: dat voelt als vrijheid.

Rust vinden is geen knop die je ineens omzet. Het is een proces waarin je jouw lichaam opnieuw leert dat het veilig mag zijn.

Een eenvoudige oefening om uit je hoofd te komen

In mijn vorige blog over bewust aanwezig zijn met een kopje thee deel ik een oefening die je helpt om uit je hoofd te komen en met aandacht in het moment te zijn.

Door je zintuigen bewust te gebruiken, breng je je aandacht terug naar hier en nu.

Lees of bekijk de oefening: Bewust thee drinken: een moment van rust en aandacht

Deze oefening is ook heel fijn om samen met je kind te doen wanneer je merkt dat je kind veel piekert, zich zorgen maakt of moeilijk kan ontspannen.

Jij mag eerst zorgen voor jezelf

Misschien is dit wel de belangrijkste boodschap die ik je wil meegeven:
Een ontspannen moeder helpt haar kind ontspannen.

Net zoals in een vliegtuig waar je eerst je eigen zuurstofmasker opzet voordat je je kind helpt, begint verbinding met jezelf.
Jouw rust.
Jouw slaap.
Jouw momenten van opladen.

Dat zijn geen luxe dingen.
Ze zijn de basis van hoe jij aanwezig kunt zijn voor jezelf en voor de mensen om je heen.

Voel jij dat je vaak “aan” staat?

Misschien merk je dat je hoofd blijft doorgaan. Misschien lukt ontspannen niet goed of voel je dat er meer onder ligt dan alleen drukte.

Je hoeft niet harder je best te doen om rust te vinden. Soms begint het met begrijpen wat jouw systeem probeert te vertellen.

Wil je ontdekken wat er onder jouw spanning, patronen of reacties ligt?

Ik kijk graag met je mee.