Wanneer een kind schrikt: wat gebeurt er in het lichaam na een overweldigende ervaring?

Soms gebeurt er iets wat je als ouder nooit had zien aankomen.

Een gebeurtenis die in een paar seconden voorbij is, maar die veel indruk maakt op een kind. Op zo’n moment ben je niet bezig met theorieën of uitleg. Je wilt maar één ding: dat het goed gaat met je kind.

Toch zijn het juist dit soort ervaringen die mij hebben geleerd om anders te kijken naar gedrag.
Niet alleen naar wat ik zie, maar naar wat er vanbinnen gebeurt.

Een warme zomerdag die ineens veranderde

Het was een warme zomerdag. De kinderen hadden al helemaal een vakantiegevoel, hoewel ze nog een paar weken naar school moesten. Mijn man was met onze toenmalige Wagyu Farm aan het werk op een evenement en ik was thuis met de kinderen.

We besloten het zwembad op te zetten.
Iedereen hielp enthousiast mee. Tot onze jongste zoon ineens begon te huilen.
Ik voelde direct dat er iets niet klopte.
Hij had het tonnetje met chloortabletten open gekregen. Door de warmte had zich boven in het tonnetje chloorgas gevormd en dat had hij ingeademd.

Binnen een paar tellen zag ik hem veranderen.
Hij werd bleek, begon hevig te hoesten en reageerde steeds minder goed op wat ik tegen hem zei.

Als moeder schiet je dan meteen in actie.
Ik liet hem zijn mond spoelen, probeerde hem water te laten drinken en hield hem voortdurend in de gaten. Ondertussen voelde ik vooral één ding:
angst.

Wanneer je alleen nog maar wilt dat het goed komt

Ik wist niet precies wat er zou gebeuren.
Ik zag een klein jongetje dat zich ellendig voelde.
Hij bleef hoesten, zijn lijfje was onrustig en hij wilde eigenlijk alleen nog maar bij mij zijn.

Ik zocht informatie op, hield zijn ademhaling in de gaten en bleef naast hem zitten.
Na verloop van tijd viel hij uitgeput in slaap.
Zijn ademhaling bleef hoorbaar, af en toe moest hij weer flink hoesten, maar langzaam zag ik zijn lichaam iets meer ontspannen.

Pas uren later stond hij weer vrolijk op de bank te springen.
Op dat moment voelde ik vooral enorme opluchting.
Maar achteraf besefte ik dat deze gebeurtenis mij nog iets anders had geleerd.

Een kind verwerkt een schrikervaring niet met woorden

Volwassenen kunnen vaak vertellen wat ze hebben meegemaakt.
Een kind kan dat meestal nog niet.
Een kind verwerkt een ervaring vooral via het lichaam en het zenuwstelsel.

Wanneer iets plotseling gebeurt, schakelt het lichaam direct over op overleven.
Het zenuwstelsel zorgt ervoor dat een kind zich beschermt. Soms door te vechten, soms door te vluchten en soms door helemaal stil te vallen.

Dat is geen keuze.
Dat is een natuurlijke reactie van een lichaam dat veiligheid probeert terug te vinden.

Gedrag vertelt vaak het verhaal

Na een ingrijpende gebeurtenis kan een kind anders reageren dan je gewend bent.
Misschien slaapt het slechter.
Misschien huilt het vaker.
Misschien wil het voortdurend bij je zijn.
Of lijkt het juist boos, teruggetrokken of sneller overprikkeld.

Als ouder ben je misschien geneigd om dat gedrag te willen veranderen.
Maar ik heb geleerd eerst een andere vraag te stellen:
Wat probeert mijn kind mij te vertellen?

Gedrag is vaak geen probleem.
Het is een signaal.
Een manier waarop het lichaam laat zien dat het nog bezig is met verwerken.

Wat heeft een kind dan nodig?

Natuurlijk is het belangrijk om bij een ongeluk of lichamelijke klachten altijd passende medische hulp in te schakelen wanneer dat nodig is.
Maar daarnaast heeft een kind vooral behoefte aan iets anders:

• een volwassene die rustig aanwezig blijft;
• nabijheid en veiligheid;
• erkenning voor wat het heeft meegemaakt;
• tijd om de ervaring te verwerken.

Een zenuwstelsel herstelt niet door haast.
Het herstelt wanneer een kind zich weer veilig voelt.

Deze ervaring veranderde mijn manier van kijken

Pas jaren later, toen ik me verdiepte in geboortepsychologie, hechting en het zenuwstelsel, begon ik te begrijpen waarom ervaringen zoveel invloed kunnen hebben.
Ik ging anders kijken naar gedrag.

Niet alleen bij mijn eigen kinderen, maar ook bij de ouders en kinderen die ik inmiddels begeleid.
Ik zag steeds opnieuw dat gedrag logisch wordt wanneer je de oorsprong begrijpt.

Dat geldt voor een schrikervaring zoals deze.
Maar soms ook voor ervaringen tijdens de zwangerschap of de geboorte.

Gedrag begint vaak eerder dan we denken

Een kind vertelt zijn verhaal niet altijd met woorden.
Soms vertelt het lichaam.
Soms vertellen emoties het verhaal.
En soms vertelt gedrag iets wat nog geen woorden heeft.

Juist daarom kijk ik graag verder dan alleen het gedrag dat zichtbaar is.
Want wanneer je begrijpt waar gedrag vandaan komt, ontstaat er vaak meer rust. Voor je kind, maar ook voor jou als ouder.

Wil je ontdekken hoe ervaringen al vanaf het begin van het leven kunnen doorwerken in gedrag?
Lees ook:
Waarom huilt mijn baby? Begrijp wat je baby jou vertelt.
Waarom huilt mijn baby? Ontdek wat er achter het huilen zit.

Of voel je dat je graag samen wilt kijken naar wat jouw kind laat zien?
Dan ben je van harte welkom voor een inzichtsessie.
Samen onderzoeken we welke boodschap er onder het gedrag schuilgaat.